Transformacja, bezpieczeństwo, stabilność – jakie wnioski płyną po Kongresie MOVE 2026?

27 maja w Poznań Congress Center po raz ósmy spotkali się przedstawiciele administracji, branży motoryzacyjnej, eksperci oraz środowisko akademickie, aby wspólnie porozmawiać o najważniejszych kwestiach związanych z transportem, mobilnością, przemysłem i bezpieczeństwem gospodarczym. O tych zagadnieniach debatowało blisko 80 prelegentów podczas niemal 20 wystąpień, debat i paneli dyskusyjnych.

Otwarcie tegorocznej edycji kongresu połączono z inauguracją premierowej edycji Dual Use Congress. Był to wyraźny sygnał, że współczesne wyzwania związane z transformacją przemysłową, rozwojem technologii i bezpieczeństwem nie mogą być analizowane w oderwaniu od siebie. Coraz większego znaczenia nabiera współpraca pomiędzy środowiskiem biznesowym, przemysłowym i administracją publiczną.

Jak wskazał w swoim wystąpieniu otwierającym Wiceprezes Grupy MTP, Filip Bittner – Branża motoryzacyjna stanowi 8% polskiego PKB i zatrudnia ponad 200 tys. pracowników, dlatego jej przyszłość ma kluczowe znaczenie dla całej gospodarki. Dziś stoimy przed nowymi wyzwaniami – od zmian demograficznych i transformacji transportu, po dekarbonizację i rosnącą konkurencję państw trzecich. Musimy odpowiedzieć sobie na pytanie: dla kogo i co chcemy produkować w kolejnych latach. Jednocześnie widzimy ogromny potencjał w technologiach dual use oraz  w wykorzystaniu środków z programu SAFE na rozwój przemysłu i bezpieczeństwa.

Podczas otwarcia głos zabrał także Michał Jaros, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii.

W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na rosnące znaczenie nowoczesnych technologii wykorzystywanych w branży motoryzacyjnej dla bezpieczeństwa państwa oraz konieczność budowania europejskiej konkurencyjności przemysłowej. Podkreślał, że przyszłość europejskiej gospodarki zależy od zdolności do rozwijania własnych kompetencji technologicznych, wzmacniania przemysłu i prowadzenia bardziej strategicznej polityki gospodarczej.

Jak zaznaczył Minister Jaros – Wzmacnianie europejskiego przemysłu motoryzacyjnego to dziś nie tylko kwestia gospodarki, to również kwestia odporności i bezpieczeństwa Europy.

Jak wykorzystać doświadczenia branży motoryzacyjnej w kontekście dual use?

Po uroczystym otwarciu przyszedł czas na debatę plenarną, której moderatorem był Jakub Faryś, Prezes Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego. W rozmowie brali udział gen. bryg. rez. dr Adam Duda, Prezes Polskiej Izby Dual Use, Bartosz Kobus Doradca Wicepremiera w Ministerstwie Obrony Narodowej oraz Teodor Stępa, Wiceprezes Zarządu Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej „INVEST-PARK” sp. z o.o. 

Dyskusja koncentrowała się wokół przyszłości polskiego przemysłu w obliczu transformacji technologicznej, rosnących wymagań związanych z bezpieczeństwem oraz zmieniającej się sytuacji geopolitycznej. Uczestnicy zastanawiali się, w jaki sposób doświadczenia sektora motoryzacyjnego – obejmujące zaawansowaną produkcję, rozwinięte łańcuchy dostaw czy wysokie standardy jakości – mogą zostać wykorzystane do rozwoju technologii i produktów o podwójnym zastosowaniu.

Wśród najważniejszych tematów znalazły się także bezpieczeństwo energetyczne, rozwój infrastruktury, wsparcie dla przedsiębiorstw w procesie transformacji oraz skuteczne wykorzystanie środków przeznaczonych na wzmacnianie odporności gospodarczej i przemysłowej Europy. Rozmówcy podkreślali również znaczenie współpracy pomiędzy administracją, biznesem i sektorem obronnym, a także potrzebę budowania długofalowej strategii rozwoju polskiego przemysłu.

Transformacja flot ciężarowych i wyzwania infrastrukturalne

Jedną ze ścieżek tegorocznego Kongresu MOVE było Forum Transportu Ciężarowego i Infrastruktury. Podczas debat z udziałem przedstawicieli branży transportowej, producentów pojazdów, operatorów logistycznych oraz administracji publicznej rozmawiano o wyzwaniach związanych z dekarbonizacją transportu, rozwojem infrastruktury oraz przyszłością polskiej logistyki.

Jedną z kluczowych rozmów była debata „Cyfrowe i infrastrukturalne wyzwania transportu drogowego: czy e-TOLL i system EMS wpłyną na efektywność polskiej logistyki?”, moderowana przez Michała Wekierę, Dyrektora Generalnego Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego. Uczestnicy dyskutowali o wpływie nowych regulacji związanych z emisją CO₂ na sektor transportowy, możliwościach obniżania kosztów operacyjnych oraz rozwoju infrastruktury niezbędnej do transformacji flot ciężarowych. Wiele uwagi poświęcono także systemowi EMS (European Modular System), który może zwiększyć efektywność przewozów przy jednoczesnym ograniczeniu liczby kursów i emisji.

Praktyczne doświadczenia z wykorzystaniem EMS przedstawiła Anna Drążkowiak z Volkswagen Poznań. Jak podkreśliła – 3 lata temu przeprowadziliśmy pilotaż EMS i efekty były świetne: redukcja ilości kursów o 30%. Dzięki zastosowaniu Gigalinera nastąpiła redukcja kosztów o 20%. Nastąpiła też redukcja CO₂ o 20%. To się po prostu biznesowo spina.

Drugim ważnym punktem programu była debata „Intermodal: ślepa uliczka czy niewykorzystana szansa polskiej logistyki?”, podczas której uczestnicy analizowali potencjał transportu intermodalnego w Polsce. Rozmowa moderowana przez dr Joannę Archutowską ze Szkoły Głównej Handlowej dotyczyła przede wszystkim rozwoju terminali, inwestycji infrastrukturalnych oraz współpracy transportu drogowego i kolejowego. Eksperci zgodnie wskazywali, że intermodal nie powinien być postrzegany jako konkurencja dla transportu drogowego, lecz jako jego naturalne uzupełnienie, szczególnie w przewozach na dłuższych dystansach.

Jak zauważył Maciej Stawiński z Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Infrastruktury, mimo trudności ostatnich lat sektor intermodalny konsekwentnie się rozwija. Rosną zarówno wolumeny przewozów, jak i liczba podmiotów działających na rynku, co pokazuje, że potencjał tego segmentu pozostaje wciąż daleki od pełnego wykorzystania.

Co dalej z dekarbonizacją flot?

Po dużym sukcesie programu NaszEauto, którego pula dofinansowania wyczerpała się jeszcze przed zakładanym terminem, pojawiły się pytania o to, jak utrzymać tempo transformacji rynku i zwiększać udział pojazdów nisko- oraz zeroemisyjnych w Polsce. Odpowiedzi na nie poszukiwano podczas Forum Zeroemisyjnych Flot, jednej ze ścieżek tematycznych tegorocznego Kongresu MOVE.

Uczestnicy debat rozmawiali nie tylko o elektromobilności, ale również o szerszym kontekście transformacji przedsiębiorstw. Od regulacji ESG i pakietu Omnibus, przez finansowanie inwestycji, po nowe europejskie regulacje dotyczące flot korporacyjnych.

W debacie otwierającej Forum, zatytułowanej „Dekarbonizacja flot: od ambicji do wdrożenia”, uczestnicy rozmawiali o warunkach niezbędnych do skutecznego przeprowadzenia transformacji transportu. Dyskusja koncentrowała się wokół instrumentów wsparcia, dostępności finansowania oraz potrzeby budowania spójnej polityki państwa 
w obszarze energii, transportu i klimatu.

W debacie pt. „ESG i pakiet Omnibus - jak zmiany wpłyną na łańcuchy dostaw?”, moderowanej przez Radosława Grecha, Prezesa Zarządu Centrów Badawczo-Rozwojowych Uniwersytetu Zielonogórskiego, eksperci zastanawiali się, czy proponowane przez Unię Europejską uproszczenia stanowią szansę dla przedsiębiorstw, czy też mogą spowolnić proces transformacji. Jednocześnie podkreślano, że niezależnie od zmian regulacyjnych rynek i partnerzy biznesowi nadal będą oczekiwać konkretnych działań. Jak zauważyła Joanna Górna, Key Account Manager w Grupie Raben – Liberalizacja wiąże się z tym, że część przedsiębiorstw nie wykorzystuje czasu na działania, a jedynie odkłada je w czasie. A klienci oczekują audytów, gdzie ukazane będą praktyczne działania.

Z kolei podczas panelu „The Regulation on Clean Corporate Vehicles – kierunki zmian w Europie” analizowano konsekwencje planowanych regulacji unijnych dla przedsiębiorców, sektora leasingowego i operatorów flot. Eksperci zwracali uwagę zarówno na wyzwania związane z kosztami transformacji, jak i na konieczność tworzenia rozwiązań uwzględniających specyfikę poszczególnych rynków krajowych.

Wnioski płynące z całej ścieżki były spójne - transformacja flot postępuje i będzie jednym z najważniejszych procesów kształtujących rynek transportu w najbliższych latach. Kluczowe znaczenie będą miały jednak nie tylko same regulacje, lecz także dostępność narzędzi, infrastruktury i mechanizmów wsparcia, które pozwolą przedsiębiorcom przeprowadzić tę zmianę w sposób efektywny i konkurencyjny.

Jak budować konkurencyjność w czasach transformacji?

Ścieżka „Wyzwania Branży Motoryzacyjnej” poświęcona była najważniejszym zadaniom stojącym przed sektorem automotive w Europie i Polsce. Uczestnicy debat rozmawiali o konkurencyjności przemysłu, odporności łańcuchów dostaw, znaczeniu local content, a także nowych możliwościach inwestycyjnych związanych z rozwojem technologii dual use.

Jednym z kluczowych punktów programu była debata „Local Content jako szanse i wyzwania dla polskiego przemysłu”. Dyskusja koncentrowała się wokół pytania, jak skuteczniej włączać polskie przedsiębiorstwa do globalnych łańcuchów wartości oraz jak wykorzystać obecność dużych inwestorów do dalszego rozwoju krajowego przemysłu. Uczestnicy podkreślali, że wobec rosnącej konkurencji ze strony gospodarek azjatyckich i zmieniających się uwarunkowań geopolitycznych budowanie silnych, lokalnych łańcuchów dostaw staje się jednym z kluczowych elementów wzmacniania konkurencyjności Europy.

Jak zauważył Marcin Lerner, Prezes Zarządu Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej „INVEST-PARK” - Czasy, gdy local content oznaczał jedynie fakturę z polskim NIP-em, catering, ochronę czy sprzątanie, już minęły. Dziś polskie firmy coraz częściej funkcjonują jako dostawcy tier one i tier two, spełniający najwyższe standardy jakościowe i certyfikacyjne oraz uczestnicząc w najbardziej zaawansowanych procesach produkcyjnych. Debata pokazała, że local content to nie tylko szansa na przyciąganie nowych inwestycji, ale również możliwość zwiększania udziału krajowych przedsiębiorstw w tworzeniu wartości dodanej dla całej gospodarki.

Wiele uwagi poświęcono również debacie „Dual use jako nowa ścieżka w rozwoju możliwości inwestycyjnych”, podczas której rozmawiano o wykorzystaniu potencjału polskiego przemysłu na potrzeby sektora obronnego. Uczestnicy wskazywali, że doświadczenia branży motoryzacyjnej, rozbudowane zaplecze produkcyjne oraz rozwinięte kompetencje technologiczne mogą stać się ważnym fundamentem dla rozwoju projektów łączących zastosowania cywilne i wojskowe.

Podkreślano także rolę specjalnych stref ekonomicznych oraz nowych instrumentów finansowych wspierających przedsiębiorstwa zainteresowane wejściem w sektor dual use. Uczestnicy debaty wskazywali, że rosnące nakłady na bezpieczeństwo i obronność mogą stać się impulsem do rozwoju nowych inwestycji oraz dywersyfikacji działalności firm funkcjonujących dotychczas wyłącznie na rynku cywilnym. Jak podkreślała Magdalena Hilszer, Wiceprezes Zarządu Kostrzyńsko-Słubickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, kluczowe jest dziś stworzenie przedsiębiorcom przejrzystej „mapy drogowej” prowadzącej przez proces uzyskiwania koncesji, certyfikacji i niezbędnych pozwoleń związanych z działalnością w sektorze obronnym. Z kolei Teodor Stępa, Wiceprezes Zarządu Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej „INVEST-PARK”, zwracał uwagę, że - Jeżeli produkcja odbywa się w Polsce, to w około 95% wartości wraca do polskiej gospodarki – w postaci kapitału, wynagrodzeń i podatków. Jego zdaniem program SAFE oraz rozwój projektów dual use mogą stać się istotnym impulsem dla krajowych przedsiębiorstw i całych regionalnych ekosystemów przemysłowych.

Eksperckie rozmowy w formule Roundtable

Uzupełnieniem głównych debat były spotkania w formule Roundtable, które stworzyły przestrzeń do bardziej bezpośrednich rozmów pomiędzy przedstawicielami biznesu, administracji i ekspertami. Dyskusje cieszyły się dużym zainteresowaniem uczestników kongresu, a ich otwarta formuła sprzyjała wymianie doświadczeń oraz wypracowywaniu praktycznych rekomendacji.

Szczególną uwagę poświęcono kwestiom finansowania zielonych technologii, rozmawiając o dostępnych źródłach kapitału dla projektów związanych z transformacją energetyczną oraz warunkach niezbędnych do skutecznego skalowania innowacji. Równie istotnym tematem była przyszłość infrastruktury ładowania dla pojazdów ciężarowych, gdzie eksperci analizowali wyzwania związane z rozbudową sieci ładowania oraz przygotowaniem sektora transportowego do rosnącej liczby zeroemisyjnych pojazdów.

W formule Roundtable odbyło się również spotkanie poświęcone kierunkom wsparcia dla sektora automotive w Polsce, podczas którego przedstawiciele branży i administracji rozmawiali o działaniach niezbędnych do utrzymania konkurencyjności polskiego przemysłu motoryzacyjnego w okresie dynamicznych zmian technologicznych i regulacyjnych.

Wspólny mianownik: konkurencyjność i odporność

VIII edycja kongresu MOVE potwierdziła, że transformacja transportu i przemysłu nie jest już wyłącznie wyzwaniem technologicznym, ale również gospodarczym i strategicznym. Dekarbonizacja, bezpieczeństwo energetyczne, rozwój krajowego przemysłu, odporność łańcuchów dostaw oraz wykorzystanie potencjału technologii dual use to obszary, które będą w najbliższych latach kształtować konkurencyjność polskiej gospodarki. Wspólnym wnioskiem płynącym z debat była potrzeba prowadzenia długofalowej, przewidywalnej polityki wspierającej inwestycje, innowacje i rozwój przedsiębiorstw. Dzięki temu MOVE po raz kolejny stał się miejscem, gdzie diagnozowano najważniejsze wyzwania oraz poszukiwano konkretnych odpowiedzi na pytania o przyszłość mobilności i przemysłu w Polsce i Europie.

Więcej: www.kongresmove.pl

Zdjęcia: Grupa MTP