Ciężarówki na rozdrożu. Polscy przewoźnicy liderami w UE, ale muszą przygotować się na zmiany [raport EFL]
Polska odgrywa ważną rolę w europejskim systemie transportu. W 2025 r. pojazdy zarejestrowane w naszym kraju wykonały ponad 20% całej drogowej pracy przewozowej w UE – to najwięcej ze wszystkich państw. Nowy raport EFL pokazuje jednak, że dotychczasowy model biznesowy przestaje wystarczać, a branża transportowa musi liczyć się z nowymi wyzwaniami.
Zdjęcie: EFL
Kierowcy na wagę złota: w Europie brakuje ich pół miliona
Jednym z głównych hamulców w sektorze transportu jest kryzys kadrowy. Według najnowszych szacunków IRU w Europie pozostaje do obsadzenia ok. 502 tys. stanowisk kierowców ciężarówek, co stanowi 13% zapotrzebowania. Na niekorzyść działa też sytuacja demograficzna – do 2030 r. na emeryturę ma przejść co piąty europejski kierowca (ok. 660 tys. osób).
W Polsce luka pokoleniowa jest wyjątkowo widoczna – zaledwie 1,5% polskich kierowców nie skończyło jeszcze 25 lat. Dlatego wiele przedsiębiorstw sięga po pracowników spoza UE, inwestuje w szkolenia i poprawę warunków pracy oraz wdraża technologie cyfrowe, które odciążają kierowców z części obowiązków.
Sztuczna inteligencja tnie koszty i skraca czas dostaw
Branża transportowa jest także świadkiem rewolucji technologicznej, a cyfryzacja mocno wpłynęła na sposób zarządzania flotą. Raport Geotab z 2026 r. wskazuje, że 64% europejskich flot wykorzystuje sztuczną inteligencję do planowania tras, a 55% zarządza pojazdami elektrycznymi lub hybrydowymi za pomocą narzędzi analizujących dane operacyjne. Rozwiązania oparte na AI przynoszą wymierne efekty: 69% firm skróciło czas dostaw, a 61% osiągnęło zwrot z inwestycji w mniej niż rok.
Zielony łańcuch dostaw i wymogi normy Euro 7
Kluczowe są także regulacje środowiskowe, takie jak nowa norma Euro 7. W transporcie ciężkim wejdzie w życie dwoma etapami: od 29 maja 2028 r. dla nowo homologowanych typów pojazdów oraz od 29 maja 2029 r. dla wszystkich ciężarówek i autobusów rejestrowanych po raz pierwszy. Oprócz limitów emisji spalin norma po raz pierwszy obejmie pyły ze ścierania hamulców i opon oraz żywotność akumulatorów w samochodach elektrycznych.
Z kolei unijne przepisy dotyczące raportowania zrównoważonego rozwoju wpłynęły na wzrost znaczenia telematyki, cyfrowych dokumentów przewozowych i systemów, które automatycznie obliczają ślad węglowy. Dla przewoźników jeszcze bardziej istotna stanie się umiejętność ograniczania pustych przebiegów i planowania transportu intermodalnego czy wykorzystywanie paliw alternatywnych.
Ciężarówki na celowniku cyberprzestępców?
Ciężarówka wyposażona w nowoczesne systemy to nie tylko środek transportu, lecz także element firmowej infrastruktury cyfrowej, co stwarza nowe zagrożenia. Dlatego cyberbezpieczeństwo staje się jednym z podstawowych elementów zarządzania flotą, a transport drogowy jest jednym z sektorów, który podlega dyrektywie NIS2.
Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa zauważają nie tylko wzrost liczby ataków, ale także coraz większą różnorodność metod, utrudniającą ich szybkie wykrycie. Według IBM średni koszt naruszenia bezpieczeństwa danych wynosi 4,44 mln dolarów, a zastosowanie AI i automatyzacji w ochronie cyfrowej znacznie obniża koszty takich incydentów.
Jak firmy transportowe przygotowują się na zmiany?
Tempo zmian w transporcie ciężkim mocno wpływa na sposób planowania inwestycji, co podkreśla Katarzyna Podusowska, Asset Product Manager w Grupie EFL.
– Finansowanie obejmuje dziś nie tylko pojazdy, ale również systemy telematyczne, oprogramowanie, automatykę magazynową czy infrastrukturę wspierającą elektromobilność. To naturalna konsekwencja cyfryzacji i rosnących oczekiwań wobec logistyki. Przedsiębiorcy myślą o inwestycjach szerzej niż jeszcze kilka lat temu. Liczy się nie pojedynczy środek trwały, lecz rozwiązania, które zwiększają efektywność całego łańcucha dostaw i pozwalają lepiej przygotować firmę na kolejne zmiany rynkowe – tłumaczy ekspertka.
Pełny raport EFL „Ciężarówka na rozdrożu. Nowe modele biznesowe w transporcie ciężkim” dostępny jest pod linkiem: https://efl.pl/pl/biznes-i-ty/raporty/raport-efl-ciezarowka-na-rozdrozu-nowe-modele-biznesowe-w-transporcie-ciezkim
