Rosnące problemy ze spłatą rat w branży TSL – zaległości wobec leasingodawców liczone są już w setkach milionów złotych
Firmy transportowe, spedycyjne i operatorzy logistyczni borykają się z zatorami płatniczymi, brakiem płynności i rosnącymi kosztami operacyjnymi. Branża TSL to jeden z filarów polskiej gospodarki, wypracowujący aż 7 proc. PKB[1], ale nastroje w gałęzi są najgorsze od 2020 roku. Subindeks barometru EFL na drugi kwartał 2026 dla przewoźników, spedycji i operatorów logistycznych osiągnął poziom niespełna 47 punktów, przeszło o 5 punktów mniej niż w pierwszym kwartale[2]. Przeterminowane zaległości sektora na koniec marca 2026 wyniosły 3,7 mld zł[3]. To wzrost o ponad 4 proc. rok do roku – łączna kwota zadłużenia urosła o ponad 140 milionów złotych. Co robić, jeśli brakuje nam środków na uregulowanie zobowiązań wobec leasingodawców?
Zdjęcie: Freepik.com
Zaledwie 4 proc. firm transportowych spodziewało się poprawy płynności finansowej w drugim kwartale 2026 roku[4]. Jako przeszkody dla jej utrzymania przewoźnicy uważają zatory płatnicze i długie terminy płatności (63 proc.), stawki za zlecenia transportowe (50 proc.) i wzrost kosztów operacyjnych (42 proc.)[5].
Dariusz Łupiński, specjalista Intrum, zwraca uwagę na to, jak opóźnione płatności wpływają na kondycję sektora – W branży TSL średni czas oczekiwania na płatność wynosi 65 dni. Co czwarty podmiot czeka średnio ponad 75 dni. To poważny sygnał alarmowy: pamiętajmy, że gospodarka to w zasadzie system naczyń połączonych, i problemy jednego przedsiębiorcy nie pozostają bez wpływu na kondycję innych firm w gałęzi, a często także „rozlewają się” poza sektor, w postaci choćby niezapłaconych rat leasingu czy faktur za paliwo. Ma to też wpływ na decyzje biznesowe: aż 2/3 badanych zgadza się ze stwierdzeniem, że stają się ostrożniejsi, jeśli chodzi o planowanie wydatków i inwestycji.
Geopolityczny szok, nowe regulacje i wzrost kosztów zatrudnienia. Co wpływa na kiepską kondycję finansową branży TSL?
Przewoźnicy, spedytorzy i operatorzy logistyczni mierzą się obecnie z licznymi wyzwaniami. Niektóre z nich to problemy o charakterze globalnym lub przynajmniej międzynarodowym, które przychodzą „z zewnątrz”, ale wywierają istotną presję na rentowność. Po części wynika to z niskich marż, które w przypadku firm przewozowych rzadko kiedy przekraczają 5 procent[6]. To niewielki margines błędu, który zmniejsza odporność na „czarne łabędzie” na światowych rynkach czy konieczność zaadaptowania się do nowych regulacji.
Zamknięcie cieśniny Ormuz, spowodowane działaniami wojennymi, wywołało szok podażowy i doprowadziło do gwałtownego wzrostu cen ropy. W szczytowym momencie na stacjach trzeba było zapłacić średnio nawet 8,75 zł za litr diesla. Obecnie ceny ustabilizowały się na poziomie niespełna 7 zł za litr, ale oznacza to ponad dwudziestoprocentowy wzrost ceny rok do roku[7] – a w przypadku firm przewozowych koszty paliwa stanowią nawet 30-40 proc. wszystkich kosztów[8].
Rosną także opłaty drogowe. Od lutego przewoźnicy dysponujący flotami pojazdów o DMC przekraczającej 3,5 tony płacą średnio o ok. 40 proc. więcej za każdy przejechany kilometr, a system e-TOLL objął swoim zasięgiem kolejne 650 kilometrów dróg[9]. Opłaty drogowe rosną także w innych państwach UE, a wysokość stawek coraz częściej powiązana jest z normą emisji spalin spełnianą przez pojazd, co wymusza inwestycję we flotę. Finansowanie takich zakupów to często dodatkowy problem – wysokość stóp procentowych i koszt pożyczania kapitału martwią ponad 60 proc. przedsiębiorców w gałęzi[10].
Nowe regulacje takie, jak wprowadzany sukcesywnie od 2020 roku Pakiet Mobilności, nakładają na przewoźników nowe obowiązki, a ich wypełnienie zwykle wiąże się z dodatkowymi obciążeniami finansowymi. Nowe przepisy dotyczące czasu pracy kierowców oraz wzrost płac i pozapłacowych składników wynagrodzeń (indeks kosztów zatrudnienia w branży TSL w czwartym kwartale 2025 roku osiągnął poziom 190 punktów, o niemal 20 punktów więcej niż średnia w gospodarce[11]) to dodatkowe czynniki zagrażające marżom firm transportowych.
Do tego dochodzi kiepska koniunktura: choć w 2025 roku liczba zleceń transportowych wzrosła, spadł łączny tonaż przewiezionych ładunków, i to aż o 13,4 proc. w ujęciu rocznym[12]. Oznacza to więcej doładunków i konieczność szukania dodatkowych sposobów na wypełnienie przestrzeni naczepy czy busa, żeby zachować rentowność. Trend ten utrzymuje się w 2026 roku – od stycznia do kwietnia przewozy w transporcie samochodowym obniżyły się o niemal 4 procent[13].
Co zrobić, jeśli sytuacja finansowa nie pozwala nam na zapłatę rat leasingowych?
Aż dwie na trzy małe i średnie firmy uważają leasing za najważniejsze źródło finansowania inwestycji. Polska jest europejskim liderem, jeśli chodzi o wykorzystanie leasingu w zakupie środków trwałych ruchomych – ta forma finansowania odpowiada za 45% łącznej kwoty przeznaczanej na ten cel[14]. Co jednak zrobić w sytuacji, gdy tracimy płynność lub przeszacowaliśmy swoje zdolności spłaty zobowiązań?
Dariusz Łupiński, ekspert Intrum, podkreśla, że kluczem jest komunikacja – Koniecznie utrzymujmy stały kontakt z leasingodawcą i otwarcie przedstawmy swoją sytuację. Drugiej stronie też zależy na znalezieniu jak najlepszego rozwiązania, dlatego często możemy liczyć na przychylność, pomoc w sporządzeniu realistycznego planu spłaty i analizę dostępnych możliwości. Jeśli będziemy milczeć, ryzykujemy uruchomienie procedur windykacyjnych, a to może oznaczać odebranie nam przedmiotu leasingowania, sprawę sądową oraz egzekucję komorniczą.
Jeśli leasingodawca zdążył już przekazać naszą sprawę firmie zarządzającej wierzytelnościami, spróbujmy skontaktować się z jej przedstawicielem, by porozmawiać o możliwościach uregulowania zaległych zobowiązań. Jeśli trudności są przejściowe i wynikają np. z sezonowości branży, pomocna może okazać się zmiana harmonogramu. Zawieszenie płatności rat, wraz z wydłużeniem okresu spłaty, może okazać się sposobem na wyjście z „turbulencji”, ale niekiedy wiąże się ze wzrostem wysokości miesięcznych zobowiązań. Dłuższy okres spłaty może dodatkowo opóźnić kolejne inwestycje w środki trwałe, dlatego zalecamy ostrożność. Inną możliwością jest wydłużenie okresu finansowania i zwiększenie kwoty wykupu, co powinno pozwolić nam zmniejszyć kwotę miesięcznego zobowiązania.
Rozwiązaniem uznawanym przez niektórych za ostateczność jest cesja leasingu. Transfer praw i obowiązków wynikających z zawartej umowy jest jednak lepszym rozwiązaniem niż jej wypowiedzenie. Cesja wymaga pisemnej zgody leasingodawcy, a jednym z jej warunków jest brak zaległości, dlatego warto zaplanować tego typu działania jeszcze zanim problemy z płynnością uniemożliwią spłatę rat.
Cokolwiek postanowimy, pamiętajmy, że w sytuacji, w której zagrożona jest zdolność do regulowania naszych zobowiązań, warto działać szybko i w porozumieniu z leasingodawcą lub reprezentującym go podmiotem. Polubowne załatwienie sprawy pozwoli nam uniknąć kosztów związanych z postępowaniem sądowym i egzekucyjnym, i będzie też sposobem na zachowanie reputacji, na którą pracowaliśmy przez lata.
[1] Bibby, „Branża transportowa w trybie przetrwania. Wyzwania i oczekiwane wsparcie. Raport 2025”, https://www.bibbyfinancialservices.pl/assets/documents/bltcaabb0e00358b2d2/blt8a23c16bfb65f67a/raport-transport-2025.pdf
[2] EFL, „Barometr EFL: transport i logistyka hamują”, https://efl.pl/pl/barometr-efl-transport-i-logistyka-hamuja
[3] BIK, „Dług trendy”. https://media.big.pl/dlug-trendy?utm_source=infomonitor.pl&utm_medium=link_raport-big&utm_campaign=infomonitor.pl
[4] EFL, „Barometr EFL: transport i logistyka hamują”, https://efl.pl/pl/barometr-efl-transport-i-logistyka-hamuja
[5] Transcash, „Finansowy indeks branży TSL 2025”, https://s3.eu-west-1.amazonaws.com/landingi-editor-uploads/Y9qAdrS7wiVvgiWN/Indeks_Finansowy_Branzy_TSL_2025.pdf
[6] Bibby, „Branża transportowa w trybie przetrwania. Wyzwania i oczekiwane wsparcie. Raport 2025”, https://www.bibbyfinancialservices.pl/assets/documents/bltcaabb0e00358b2d2/blt8a23c16bfb65f67a/raport-transport-2025.pdf
[7] https://www.bankier.pl/gospodarka/wskazniki-makroekonomiczne/on-pol
[8] https://trans.info/pl/przewoznikom-konczy-sie-paliwo-finansowe-gdzie-szukac-oszczednosci-w-transporcie-479618
[9] Timocom, „Opłaty drogowe w Europie 2026. Gdzie i kiedy wzrośnie myto?”, https://www.timocom.pl/blog/oplaty-drogowe-w-europie-2026-gdzie-i-kiedy-wzrosnie-myto-825840
[10] Intrum, European Payment Report 2026
[11] Portal TSL, „TSL wśród liderów dużego wzrostu kosztów zatrudnienia”, https://portaltsl.pl/zarzadzanie/tsl-wsrod-liderow-duzego-wzrostu-kosztow-zatrudnienia/
[12] E-commerce w praktyce, „Branża transportowa w Polsce w trudnej sytuacji mimo większej liczby frachtów”, https://ewp.pl/branza-transportowa-w-polsce-w-trudnej-sytuacji-mimo-wiekszej-liczby-frachtow/
[13] GUS, https://ssgk.stat.gov.pl/Transport.html
[14] Leason, „Branża leasingowa w Polsce 2025”, https://www.leason.pl/raport-branza-leasingowa-w-polsce-2025/
