Autor: Michał Osuch Dyrektor Komercyjny CHEP Polska I kraje bałtyckie
Źródło zdjęcia: CHEP Polska
Logistyka opakowań zwrotnych w każdej firmie, to istotny element procesów sprzedażowych. Co decyduje o wyborze modelu pozyskania i zarządzania nimi?
Wybór modelu zarządzania opakowaniami zwrotnymi zależy przede wszystkim od efektywności operacyjnej i kosztowej. Kluczowe znaczenie mają skala działalności firmy, charakter sieci dystrybucyjnej, sezonowość sprzedaży, dostępność zasobów logistycznych oraz cele związane ze zrównoważonym rozwojem. Coraz więcej przedsiębiorstw decyduje się na outsourcing zarządzania nośnikami w modelu poolingowym, ponieważ pozwala on ograniczyć zaangażowanie kapitału, uprościć procesy i skoncentrować się na podstawowej działalności biznesowej. Najważniejsze jest jednak dopasowanie rozwiązania do specyfiki łańcucha dostaw i rzeczywistych potrzeb organizacji.
Który wariant jest lepszy: wynajem palet czy zakupu własnych? Jak to policzyć i uzasadnić i kiedy powstają warunki do zastąpienia nośników własnych systemem z wynajmu?
Nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie odpowiednie dla wszystkich przedsiębiorstw. Właściwy wybór zależy od struktury łańcucha dostaw, potrzeb operacyjnych oraz priorytetów biznesowych firmy. Dobrym punktem wyjścia jest analiza całkowitych kosztów i konsekwencji operacyjnych obu modeli, uwzględniająca koszty zakupu palet lub koszty usługi, wymagania związane z zarządzaniem aktywami, wymagania jakościowe, przepływy logistyczne oraz oczekiwaną elastyczność.
Dla części przedsiębiorstw outsourcing zarządzania paletami do wyspecjalizowanego dostawcy może być korzystnym rozwiązaniem dzięki dostępowi do współdzielonej sieci palet oraz usług obejmujących odbiór, kontrolę jakości, naprawę i ponowne wprowadzanie nośników do obiegu.
Weryfikacja przyjętego modelu może być zasadna w przypadku dynamicznego wzrostu firmy, zmian w strukturze dystrybucji, wahań popytu lub poszukiwania nowych sposobów optymalizacji efektywności łańcucha dostaw.
Zdjęcie: CHEP Polska
Co powinno przeważyć za wyborem wariantu wynajmu lub zakupu palet?
Ostateczna decyzja powinna wynikać z potrzeb biznesowych przedsiębiorstwa. Własne palety mogą być atrakcyjnym rozwiązaniem dla firm działających w stabilnym, zamkniętym obiegu i dysponujących odpowiednimi zasobami do zarządzania flotą. Z kolei wynajem jest korzystny dla przedsiębiorstw oczekujących przewidywalności kosztów, standardowej jakości, wysokiej dostępności nośników, ograniczenia zaangażowania kapitałowego oraz przeniesienia odpowiedzialności za naprawy i zarządzanie na wyspecjalizowanego partnera. Coraz większe znaczenie mają również wymogi środowiskowe i regulacyjne. Model poolingowy zapewnia łatwiejszy dostęp do danych dotyczących cyklu życia opakowań na potrzeby raportowania oraz pozwala ograniczyć obowiązki związane ze zgodnością, raportowaniem i odpowiedzialnością producenta, które mogą wynikać z posiadania własnych opakowań w niektórych jurysdykcjach.
Jakie są plusy i minusy systemu obiegu palet otwartego i zamkniętego?
Systemy otwarte i zamknięte różnią się przede wszystkim poziomem kontroli nad nośnikami, własnością aktywów oraz zakresem odpowiedzialności za ich zarządzanie.
W systemie otwartym właścicielem palet jest zazwyczaj użytkownik, który odpowiada za ich zakup, odzysk, naprawy, wymianę oraz administrowanie obiegiem. Rozwiązanie to zapewnia pełną kontrolę nad aktywami i niezależność od zewnętrznego operatora. Jednocześnie wiąże się z większym zaangażowaniem kapitału, koniecznością organizacji zwrotów palet, kontrolą ich jakości oraz ponoszeniem kosztów związanych ze stratami, naprawami i utylizacją.
System zamknięty (poolingowy) opiera się na współdzieleniu nośników zarządzanych przez wyspecjalizowanego operatora. Klient korzysta z palet, natomiast dostawca odpowiada za ich odbiór, kontrolę jakości, naprawy i ponowne wprowadzanie do obiegu. Dzięki temu przedsiębiorstwo ogranicza koszty administracyjne, nie angażuje kapitału w zakup floty nośników i uzyskuje dostęp do standardowych palet wysokiej jakości. Dodatkową korzyścią jest wsparcie realizacji celów środowiskowych i zrównoważonego rozwoju poprzez wielokrotne wykorzystanie palet, szczególnie w kontekście rosnących wymagań europejskich regulacji promujących gospodarkę obiegu zamkniętego w logistyce i opakowaniach. Systemy poolingowe już dziś wyprzedzają część przyszłych wymagań regulacyjnych, ponieważ opierają się na udokumentowanym modelu ponownego użycia opakowań transportowych. Palety pozostające w obiegu poolingowym są nie tylko w pełni nadające się do recyklingu po zakończeniu cyklu życia, ale przede wszystkim funkcjonują w zorganizowanym systemie wielokrotnego użycia, którego wykazanie i monitorowanie będzie nabierało coraz większego znaczenia wraz z wdrażaniem wymogów Rozporządzenia PPWR do 2030 roku. Takie rozwiązanie pozwala przedsiębiorstwom już teraz budować zgodność z kierunkiem zmian regulacyjnych, w których priorytetem jest zapobieganie powstawaniu odpadów poprzez ponowne użycie, a w dalszej kolejności recykling.
Jak wygląda cykl życia palety w systemie otwartym- lata, naprawy, utylizacja, koszty końcowe nośnika?
Cykl życia palety jest trudny do jednoznacznego określenia, ponieważ zależy od wielu czynników, w tym sposobu użytkowania oraz jakości zarządzania i utrzymania nośników.
Systemy poolingowe opierają się na podejściu cyrkularnym. Palety są współdzielone i wielokrotnie wykorzystywane w ramach sieci, a także regularnie poddawane inspekcjom, konserwacji i naprawom, aby utrzymać je w obiegu przez możliwie najdłuższy czas. Pozwala to wydłużyć okres użytkowania palet, zoptymalizować wykorzystanie zasobów i ograniczyć zapotrzebowanie na nowe surowce.
Gdy paleta osiąga kres swojej żywotności i nie nadaje się już do naprawy, materiały mogą zostać odzyskane i wykorzystane ponownie w innych zastosowaniach, co pomaga ograniczać ilość odpadów i wspiera zasady gospodarki obiegu zamkniętego.
Jak wygląda kwestia kalkulacji ceny w przypadku usług wynajmu palet? Jakie podejście w tej kwestii należy zastosować aby zdobyć zaufanie klienta?
Kluczowe znaczenie ma przejrzystość kalkulacji. Klient powinien dokładnie wiedzieć, za jakie elementy płaci i jakie usługi są zawarte w cenie. W modelu poolingowym cena zazwyczaj składa się z opłaty za usługę, opłaty za wynajem oraz kosztów transportu. Opłaty te zakładają standardowe i zgodne z przeznaczeniem użytkowanie palet. W ramach tej ceny klient otrzymuje nie tylko dostęp do palet, ale również odbiór nośników, kontrolę jakości, naprawy, zarządzanie obiegiem i wsparcie operacyjne. Najlepszym sposobem budowania zaufania jest przedstawienie pełnego porównania kosztów utrzymania własnej floty i wynajmu, z uwzględnieniem wszystkich ukrytych kosztów, takich jak straty, administracja, magazynowanie czy naprawy. Dzięki temu klient może podejmować decyzje w oparciu o rzeczywisty całkowity koszt posiadania.
