2017-12-12 | Wymiana doświadczeń

Bariery i wyzwania w rozwoju polskich dróg

W ciągu ostatnich 25 lat sytuacja na rynku nadzorów drogowych zmieniała się kilkakrotnie. Na początku funkcje inspektorów nadzoru pełnili pracownicy GDDP (obecnie GDDKiA). Wraz z rozwojem Prawa Zamówień Publicznych polski rząd przejął kontrolę nad przetargami, a samo prawo ewaluowało. Potrzebne są jednak kolejne zmiany i większa świadomość ze strony Zamawiających, że wygrywanie poniżej 75-80% budżetu powoduje po prostu spadek jakości wykonywanych usług - wynika z raportu firmy Multiconsult.
„Jako Multiconsult Polska byliśmy jedną z pierwszych firm profesjonalnie zajmujących się konsultingiem inżynierskim na polskim rynku. Największe z naszych projektów to nadzór nad budową autostrad A1 i A2, nadzór inwestorski i doradztwo techniczne dla PLNG (terminal LNG w Świnoujściu), a także reprezentowanie instytucji finansujących przy budowie nowego terminala kontenerowego oraz nowej inwestycji w złoże ropy na Morzu Bałtyckim. Obserwujemy rynek i widzimy, jak ewoluuje” - podkreśla Jarosław Wielopolski, Prezes Multiconsult Polska

Jak wynika z opublikowanego w 2016 roku raportu Naczelnej Izby Kontroli Bariery w procesie przygotowania i realizacji inwestycji drogowych „bariery utrudniające proces budowy dróg krajowych spowodowane były przede wszystkim niestabilnością Programu Budowy Dróg Krajowych oraz niedostosowaniem organizacyjnym GDDKiA do powierzonych jej działań, w tym niedostatecznym nadzorem nad przygotowaniem zadań inwestycyjnych. Bezpośrednim skutkiem powyższych barier były m.in. przerwy w realizacji inwestycji, utrata środków finansowych, błędy we wnioskach o wydanie decyzji administracyjnych oraz w dokumentacji projektowej, a także przypadki niedostatecznego rozpoznania geologicznego terenu budowy. Przeszkody występujące w procesie inwestycyjnym generowały wysokie koszty oraz miały wpływ na opóźnienia w budowie dróg”.

Eksperci zwrócili uwagę przede wszystkim na brak spójnego systemu gromadzenia i przetwarzania danych na temat przebiegu i realizacji inwestycji, brak odpowiedniego systemu informatycznego, który monitorowałby rozliczenia za roboty budowlane, co mogło też być przyczyną podwójnego wypłacania wynagrodzeń za wykonane prace, spowodowanego solidarną odpowiedzialnością  inwestora i wykonawcy wobec podwykonawców. Dopiero w kwietniu 2014 roku w GDDKiA wprowadzono system informatyczny ułatwiający prowadzenie dokumentacji projektowej.NIK zwrócił też uwagę na braki kadrowe w GDDKiA.

Brak skutecznej reakcji na te problemy spowodował:   

  • błędy we wnioskach o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych oraz decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wskutek których wydłużył się proces wydawania decyzji administracyjnych, niezbędnych do rozpoczęcia budowy dróg;
  • błędy lub braki w dokumentacji projektowej, które stwierdzono dopiero na etapie realizacji inwestycji – w efekcie niejednokrotnie trzeba było wstrzymywać prowadzone prace, co wydłużało czas realizacji inwestycji i generowało dodatkowe koszty;
  • niewystarczające rozpoznanie geologiczne terenu inwestycji, którego konsekwencją był wzrost kosztów (w trzech skontrolowanych inwestycjach – łącznie o prawie 47 mln zł) i wydłużenie czasu budowy drogi;
  • niedostateczne rozpoznanie terenu inwestycji pod względem archeologicznym;
  • nieuzgodnienie odpowiednich kwestii z dysponentami infrastruktury technicznej, wskutek czego na etapie planowania i projektowania inwestycji powstały utrudnienia przy usuwaniu kolizji w tym zakresie;
  • niewystarczający nadzór nad przebiegiem prac budowlano-montażowych i niedostateczne zabezpieczenie interesów inwestora.

Brak ciągłości koncepcji w uchwalanych programach budowy dróg utrudniał z kolei sprawną realizację inwestycji drogowych. Konieczność odstąpienia od prac lub przerwy w rozpoczętych inwestycjach i będące ich konsekwencją straty finansowe nie należały do rzadkości. Błędy na poziomie planowania utrudniały też koordynację prac planistycznych i realizację zadań związanych z przygotowaniem inwestycji oraz zapewnieniem ciągłości ich finansowania. Zdarzało się też, że GDDKiA w wyniku zmiany koncepcji przebiegu dróg krajowych musiała korygować treść wniosków w trakcie trwania postępowań administracyjnych, co znacznie je wydłużało.

Jak wynika z raportu opracowanego przez zespół ekspertów Multiconsult Polska pt. „25 lat budowy autostrad w Polsce”, na opóźnienia w budowie dróg miały też wpływ niejednoznaczność przepisów prawnych oraz ustanawianie obszarów chronionych na terenach realizowanych lub przygotowywanych inwestycji. Te utrudnienia o charakterze prawnym i administracyjnym powodowały m.in.: wzrost kosztów inwestycji wskutek zmiany przepisów bądź wysokości stawek podatkowych (VAT), konieczność przeprowadzenia dodatkowych konsultacji społecznych dotyczących przebiegu dróg krajowych, a w konsekwencji wydłużenie procesu przygotowania inwestycji, przeciąganie się postępowań administracyjnych i opóźnienia w procesie przygotowania inwestycji, a także konieczność wstrzymywania prowadzonych prac budowlanych, dokonywania zmian w zatwierdzonych projektach budowlanych oraz wykonania dodatkowych prac.

„Trzeba jednak przyznać, że władze państwowe i GDDKiA wyciągnęły wnioski z błędów tego okresu i obecnie jesteśmy o wiele lepiej przygotowani do prawidłowego wykorzystania środków z nowej perspektywy finansowej. Zmiany w ustawie PZP doprowadziły do doprecyzowania definicji rażąco niskiej ceny i do częstszego korzystania z tego narzędzia przy eliminowaniu wykonawców, którzy w warunkach rynkowych nie są w stanie należycie zrealizować inwestycji” – podsumowuje Renata Mordak, dyrektor Pionu Transportu w Multiconsult Polska sp. z o.o.

Multiconsult drogi w Polsce mapa

W opinii ekspertów Multiconsult Polska niezbędne jest zapewnienie ciągłości planowania i zadbanie o realny czas realizacji projektów, koordynacja inwestycji liniowych drogowych i kolejowych, tak aby zapewnić możliwości transportu ludzi i towarów, ustabilizowanie wymagań odnoszących się do projektantów i wykonawców. Istotne jest również ujednolicenie podejścia ze strony organów administracji, ograniczenie wymagań administracyjnych i formalnych w trakcie realizacji projektu, zapewnienie odpowiedniego czasu na analizy wstępne, przygotowanie projektów, analizy środowiskowe i społeczne, a także zmiana podejścia do wyboru wykonawców, rezygnacja z kryterium „wyłącznie ceny” oraz likwidacja fikcyjnych kryteriów pozacenowych, takich jak gwarancje, które powodują, że wszyscy uczestnicy przetargu deklarują te same warunki i tym samym jedynym kryterium staje się cena. Niezwykle ważne jest także dopuszczenie negocjacji i wyboru opartego na wartości merytorycznej i finansowej oferty (np. Best Value Procurement).

Zdaniem Tomasza Tengli kierownika Działu Drogowego Multiconsult Polska, głównym źródłem patologii, która ma miejsce na rynku nadzorów, jest brak możliwości wyrobienia sobie marki. W wielu innych krajach również często decyduje cena, ale wystarczy, że dana firma nie wykona prawidłowo swojej pracy – i nie chodzi tu o referencje, lecz o zadowolenie klienta – a już ma bardzo utrudnioną możliwość startowania w przetargach.

„Jako Multiconsult Polska mamy nadzieję, że PZP będzie nadal ewoluowało i że w końcu Skarb Państwa dostrzeże znaczenie marki i wiarygodności w usługach konsultingowych i zda sobie sprawę, że wygrywanie poniżej 75%-80% budżetu powoduje po prostu spadek jakości wykonywanych usług. Liczymy również, że w końcu pojawi się możliwość negocjowania z zamawiającym” – dodaje Tomasza Tengli, kierownika Działu Drogowego, Multiconsult Polska.

Nie bez znaczenia jest szersze stosowanie pozacenowych kryteriów wyboru oferty. Wcześniej GDDKiA często wybierała kompletnie fikcyjne kryterium, np. terminu gwarancji, w którym każdy wskazywał maksimum. Obecnie cena to już tylko 60% wagi w wyborze, a pozostałe 40% zależne jest od innych kryteriów, takich jak szorstkość i równość nawierzchni przekraczającej wymogi postawione przez GDDKiA, wykorzystanie lokalnych materiałów czy skrócenie czasu na wykonanie zlecenia. W tym zakresie wciąż jednak konieczne są dalsze działania” – podsumowuje Renata Mordak, dyrektor Pionu Transportu w Multiconsult Polska sp. z o.o.

źródło: Multiconsult

 

Aktualności, wydarzenia, komentarze, branżowe czasopisma - bądź na bieżąco. Zapisz się do newslettera portalu logistyczny.com - KLIKNIJ


Zobacz także

Raport o sieci polskich autostrad i "ekspresówek"
Jak zmieniła się odprawa celna na przestrzeni lat?
DHL wyjaśnia na czym polega "szczyt paczkowy"
Borga radzi jak skutecznie budować halę produkcyjną
REKLAMA

Zapisz się do naszego newslettera

Więcej na temat

Rozstrzygnięto przetarg na koncepcje programową A2
Raport o sieci polskich autostrad i "ekspresówek"
Długowieczny asfalt na drodze ekspresowej S7
Polskie drogi najbardziej niebezpieczne w Europie
REKLAMA

Nasze czasopisma

TL 2016
mid logo2016
Logo KAIZEN rgb
 

Aktualności

Biblioteka Tekstów

REKLAMA